Explore News

काठमाडौँ, २३ वैशाख २०८३ । प्रधान न्यायाधीशसहित संवैधानिक निकायमा रिक्त पदाधिकारी पदपूर्तिको कानुनी बाटो खुलेको छ । संवैधानिक परिषद्ले सहमतिमा निर्णय अगाडि बढाउन सक्ने भए पनि रिक्त पदमा सिफारिस/नियुक्तिको प्रक्रिया अगाडि बढेको थिएन । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मङ्गलबार संवैधानिक परिषद् (काम, कर्तव्य, अधिकार र कार्यविधि) पहिलो संशोधन अध्यादेश जारी गरेसँगै सहमति नभए बहुमतीय प्रक्रियाबाट सिफारिस र निर्णयको बाटो खुलेको हो ।  सरकारले वैशाख १४ गते सिफारिस गरेको अध्यादेश राष्ट्रपति पौडेलले वैशाख २० गते विषयवस्तुमा असहमति जनाउँदै फिर्ता गर्नुभएको थियो । वैशाख २१ मा सरकारले पुनः प्रस्तुत रूपमै (पहिलेको जस्तै) सिफारिस गरेपछि राष्ट्रपति पौडेलले भोलिपल्टै अध्यादेश जारी गर्नुभएको हो । राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता रितेशकुमार शाक्यले अध्यादेश जारी भएको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी दिनुभएको छ ।  राष्ट्रपति पौडेलले अध्यादेशकै व्यवस्थासरहका अन्तर्वस्तु समेटिएको एक अध्यादेश होल्डमा राख्नुभएको थियो । तत्कालीन प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकारले सिफारिस गरेको अध्यादेश संविधान र बहुमतीय निर्णय प्रक्रियाको मर्मविपरीत रहेको भन्दै होल्डमा राख्नुभएको थियो । त्यसअघि गत साउनमा संसद्का दुवै सदनबाट पारित विधेयक पनि पौडेलले पुनर्विचारका लागि भन्दै फिर्ता गर्नुभएको थियो । संसदीय प्रक्रियामा रहेकै अवस्थामा प्रतिनिधि सभा विघटनपछि प्रक्रिया रोकिएको थियो ।  जारी अध्यादेशले संवैधानिक परिषद्सम्बन्धी मौजुदा कानुनमा तीन विषय हेरफेर गरेको छ । परिषद् बैठकको गणपूरक सङ्ख्या, निर्णय प्रक्रिया र संसदीय सुनुवाइका व्यवस्थामा परिमार्जन गरिएको छ । जारी अध्यादेश…

फिदिम, २३ वैशाख २०८३ । पाँचथरको फिदिम नगरपालिका–२ ओदिनमा जंगली च्याउ खाँदा एकै परिवारका पाँच जना बिरामी परेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय पाँचथर का अनुसार मङ्गलबार स्थानीय ३७ वर्षीया हर्कमाया राईले घर नजिकैको बारीबाट जंगली च्याउ टिपेर पकाएर खानासँगै खाएपछि परिवारका सबै सदस्य बिरामी परेका हुन्। बेलुका करिब ५ बजेदेखि वाकवाकी लाग्ने र पेट दुख्ने लक्षण देखिएपछि उनीहरूलाई अस्पताल भर्ना गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। बिरामी हुनेमा हर्कमाया राईसहित ३२ वर्षीय समीर लिम्बु, २३ वर्षीया बिनिता राई, ७८ वर्षीय दलप्रसाद लिम्बु र ७३ वर्षीया दलमाया लिम्बु रहनुभएको छ। उहाँहरूलाई उपचारका लागि जिल्ला अस्पताल पाँचथरमा भर्ना गरिएको छ। अस्पताल स्रोतका अनुसार सबै बिरामीको अवस्था सुधारोन्मुख रहेको छ। प्रहरीले जंगली च्याउ जथाभावी सेवन नगर्न सर्वसाधारणलाई सचेत गराएको छ।

काठमाडौँ, २२ वैशाख २०८३ । पहाडी र हिमाली भूभागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ भने तराईमा आंशिक बादल लाग्नेछ । जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार मङ्गलबार कोशी र गण्डकी प्रदेशका केही स्थानहरु तथा बाँकी प्रदेशका थोरै स्थानहरुमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यमसम्मको वर्षा र हिमपात हुने छ ।   त्यसैगरी, आज राति कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशमा  साधारणतया बादल लाग्नेछ भने बाँकी प्रदेशमा आंशिक बादल लाग्नेछ । कोशी, मधेश र बागमती प्रदेशका थोरै स्थानहरुमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यम वर्षा हुने छ भने बाँकी प्रदेशका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन, चट्याङसहित मध्यम वर्षा÷हिमपातको सम्भावना रहेको छ महाशाखाले जनाएको छ ।  -रासस 

काठमाडौँ, २० वैशाख २०८३ । नेपालमा सूचना प्रविधिको विस्तार तीव्र गतिमा भइरहेको छ । घरघरमा इन्टरनेट अनि हातहातमा मोबाइल पुगेको छ । सूचना प्रविधिको विस्तारसँगै प्रश्न उठिरहेका छन्, के यसको पहुँच समान छ ? यसको उपयोग कति उत्पादनशील छ ? अनि यसको नियन्त्रण राज्यसँग छ त ? अर्थ मन्त्रालयद्वारा जारी ‘नेपालको वर्तमान आर्थिक स्थितिपत्र, २०८३’ ले डिजिटल विस्तारसँगै असमानतालाई समेत औँल्याएको छ । स्थितिपत्रका अनुसार नेपालमा इन्टरनेट ग्राहकको घनत्व १४४.२३ प्रतिशत पुगेको छ तरकुल प्रयोगकर्तामध्ये करिब ९६ प्रतिशत मोबाइल उपकरणमा आधारित इन्टरनेटमा निर्भर हुनु उच्च गतिको कनेक्टिभिटीमा रहेको अपर्याप्ततालाई दर्शाउँछ । साथै यसले नेपालमा डिजिटल पहुँचको संरचना असन्तुलित रहेको सङ्केत गर्छ । उच्च गतिको ‘फिक्स्ड ब्रोडब्यान्ड’ सेवा मुख्यतया सहरमा सीमित छ । ग्रामीण क्षेत्रमा यसको पहुँच र गुणस्तर दुवै कमजोर रहेको प्रतिवेदनले प्रस्ट पारेको छ । यद्यपि इन्टरनेट गतिको दृष्टिले नेपालले केही उल्लेख्य प्रगति गरेको देखिन्छ । अन्तर्राष्ट्रिय संस्था ओकलाले सार्वजनिक गरेको सन् २०२६ मार्चको ‘स्पिडटेस्ट ग्लोबल ‍¥याङ्क’ अनुसार ८४.३४ एमबिपिएस औसत गतिका साथ नेपाल विश्वको ९० औँ स्थानमा छ तर यो प्रगति मुख्यतः सहरकेन्द्रित भएकाले समग्र पहुँच र गुणस्तरको असमानता भने अझै कायम छ । डिजिटल पहुँच विस्तारसँगै यसको उपयोगको प्रश्न अझ जटिल देखिन्छ । डिजिटल साक्षरताको अभाव हुँदा प्रविधिको सही उपयोगभन्दा मनोरञ्जनमा बढी केन्द्रित देखिएको अर्थ मन्त्रालयको स्थितिपत्रले औँल्याएको छ । नेपालमा तीव्र गतिमा भइरहेको डिजिटलाइजेसनसँगै साइबर सुरक्षा र नागरिकको…

काठमाडौँ, २० वैशाख २०८३ । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नेपाली सञ्चार जगत्लाई संविधानप्रदत्त अधिकारको पूर्ण प्रयोग र रक्षार्थ निर्भयपूर्वक सक्रिय भई आमनागरिकलाई सत्य सूचना सम्प्रेषित गर्न सधैँ सफलता प्राप्त होस् भन्ने कामना गर्नुभएको छ । स्वतन्त्र पत्रकारिताले सत्यको अन्वेषण र तथ्यको सम्प्रेषण गरी समाजमा सही र सत्य कुरा स्थापित गर्न विशेष ध्यान दिनुपर्ने उहाँको भनाइ छ । उहाँले विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको शुभकामना दिँदै त्यस्तो कामना गर्नुभएको हो । हरेक वर्ष मे ३ लाई विश्वभर प्रेस स्वतन्त्रता दिवसका रूपमा मनाइन्छ । “हाम्रो संविधानले पूर्ण प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको प्रत्याभूत गरेको छ । सूचना सङ्कलनदेखि प्रवाह गर्ने प्रक्रियासम्म स्वतन्त्र एवं निर्बाध रूपमा संलग्न भई समाचार सम्प्रेषण गरी सबै वर्ग एवं समुदायको आवाज मुखरित हुनु पर्छ,” सन्देशमा उल्लेख छ । यसैबिच उपराष्ट्रपति रामसहाय प्रसाद यादवले विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसको अवसरमा स्वदेश तथा विदेशमा रहेका सम्पूर्ण सञ्चारकर्मी, नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीप्रति शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ ।  शुभकामना सन्देशमा उपराष्ट्रपति यादवले संविधानले सुनिश्चित गरेको प्रेस स्वतन्त्रता पत्रकार वा सञ्चारकर्मीको अधिकार मात्र नभई सत्य जान्ने, विचार अभिव्यक्त गर्ने र विवेकपूर्ण निर्णय गर्ने सम्पूर्ण नागरिकको साझा अधिकार भएको उल्लेख गर्नुभएको छ । उहाँले पछिल्लो समय सञ्चार माध्यमहरू मुद्रित र प्रसारणमा मात्र सीमित नरही सामाजिक सञ्जालमार्फत सूचना प्रवाह तीव्र भएको बताउनुभयो । एल्गोरिदमको प्रभावका कारण सत्य समाचार ओझेलमा पर्ने…

काठमाडौँ, १९ वैशाख २०८३ । सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा विक्रम तिमिल्सिनाले सुरक्षित, विश्वसनीय, समावेशी तथा दिगो ‘डिजिटल इकोसिस्टम’ निर्माण सरकारको प्रमुख प्राथमिकता भएको बताउनुभएको छ । शनिबार राष्ट्रिय सूचना तथा सञ्चार प्रविधि दिवस, २०८३ का अवसरमा शुभकामना सन्देश जारी गर्नुहुँदै उहाँले सुशासन, सेवा प्रवाह, आर्थिक विकास, उद्यमशीलता तथा नागरिक सशक्तीकरणका लागि सूचना प्रविधि अब विकल्प नभई आधारभूत आवश्यकता भएको बताउनुभयो । उहाँले सूचना तथा सञ्चार प्रविधि क्षेत्रमा क्रियाशील उद्यमी, नवप्रवर्तक, प्राविधिक जनशक्ति, ‘स्टार्टअप’ समुदाय, निजी क्षेत्र, अनुसन्धानकर्ता, विद्यार्थी तथा सम्पूर्ण सरोकारवालामा हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्नुभएको छ । उहाँले नेपाल सरकार डिजिटल नेपाल निर्माणको लक्ष्यलाई व्यवहारमा उतार्दै सार्वजनिक सेवा प्रणालीलाई थप सरल, पारदर्शी, उत्तरदायी र नागरिकमैत्री बनाउने दिशामा अघि बढिरहेको उल्लेख गर्नुभएको छ । “यसै सन्र्दभमा मन्त्रालयले आगामी दशक–लक्षित दीर्घकालीन सूचना प्रविधि रणनीति निर्माण तथा डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधारको विकासलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेको छ, नागरिक ‘एप’लाई थप सुदृढ र प्रभावकारी बनाउँदै नागरिकले राज्यका अत्यावश्यक सेवाहरु एउटै डिजिटल ‘प्लेटफर्म’मार्फत सहज रुपमा प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था विस्तार गरिँदैछ,” उहाँले भन्नुभएको छ । नेपाललाई डिजिटल नवप्रवर्तन, सूचना प्रविधि सेवा, ‘डेटा’ अर्थतन्त्र तथा ‘आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ (एआई) को क्षेत्रीय केन्द्रका रूपमा विकास गर्ने उद्देश्यसहित राष्ट्रिय एआई नीति, राष्ट्रिय ‘साइबर’ सुरक्षा नीति तथा सूचना प्रविधिसम्बन्धी कानुनी तथा संस्थागत संरचनाको सुधारलाई मन्त्रालयले तीव्रता दिएको उहाँको भनाइ छ ।  देशभर…

काठमाडौँ, १८ वैशाख २०८३ । हाल देशमा पश्चिमी तथा स्थानीय वायुसँगै पूर्वी भेग नजिक तल्लो वायुमण्डलमा रहेको न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभाव रहेको छ । जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशलगायत देशका हिमाली तथा पहाडी भू–भागमा सामान्यतया बादल लागेको छ भने बाँकी भागमा आंशिक बदली भएको छ । बागमती, गण्डकी, कोशी, लुम्बिनी र कर्णाली प्रदेशका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्कादेखि मध्यम वर्षा भइरहेको छ । शुक्रबार दिउँसो कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका साथै लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भागमा सामान्यतया बदली रहनेछ भने लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराई भेगमा आंशिक बदली रहने सम्भावना छ । कोशी र मधेश प्रदेशका साथै देशका हिमाली तथा पहाडी भागका साथै  बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका तराईका केही तथा सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना  छ । त्यसैगरी, आज राति कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका साथै हिमाली तथा पहाडी भू–भागमा अधिकांश बदली रहनेछ भने तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली हुनेछ । कोशी, मधेश, बागमती, गण्डकी प्रदेशका केही तथा लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका एकदुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित मध्यम वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना  छ । -रासस 

काठमाडौँ, १७ वैशाख २०८३ । सरकारले कर्मचारीको तलब पाक्षिक रूपमा प्रदान गर्न सुरु गरेको छ । यसअघि सबै कर्मचारीलाई मासिक तलब दिने गरिन्थ्यो । पाक्षिक तलब दिने सरकारी कदमले कतिपय कर्मचारीलाई राहत महसुस भएको छ भने कतिपय कर्मचारीमा छिटो पैसा खर्च हुने चिन्ता बढाएको छ ।  अधिकृतस्तरभन्दा तल्लो तलका कर्मचारीले पाक्षिक रूपमा प्रदान गरिने तलबले राहत प्रदान गरेको महसुस गरेका छन् । अन्य वैकल्पिक आर्थिक स्रोत भएका, मासिक तलब स्केल बढी भएका अधिकृतस्तरभन्दा माथिका कर्मचारीका लागि भने छिटो तलब आउँदा छिटो सकिने चिन्ता बढाएको छ । अर्थ मन्त्रालयले वैशाख ४ गते महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयलाई यसअघिसम्म मासिक रूपमा भुक्तानी हुँदै आएको कर्मचारीको तलब अब पाक्षिक रूपमा प्रदान गर्ने व्यवस्था गर्न परिपत्र गरेको थियो ।  अर्थ मन्त्रालय र महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयले बुधबारदेखि सबै सङ्घीय निकायका कार्यालयमा कार्यरत कर्मचारीको पाक्षिक रूपमा तलब भुक्तानी गर्ने कार्यको शुभारम्भ गरिसकेका छन् । अन्य सङ्घीय तहका कार्यालयलाई पनि पाक्षिक रूपमा तलब भुक्तानी गर्ने प्रणाली खुला गरिएको छ ।  नेपाली समाजमा भने घर भाडामा बस्ने व्यक्तिले घरधनीलाई मासिक रूपमा, विद्यालय र विश्वविद्यालयको शुल्क, वित्तीय संस्थाको ब्याज, विद्युत्, इन्टरनेट, खानेपानीको महसुललगायत भने मासिक रूपमा भुक्तानी हुने व्यवस्था छ । यस्तोमा पाक्षिक रूपमा तलब पाउने व्यवस्थाले खर्च व्यवस्थापनमा समस्या पर्न सक्ने औँल्याइएको छ ।   मासिक तलब कम हुने कर्मचारीलाई तलब लिन…